Şehir hayatının daha fazla iş imkânı sunması, daha yaşanılabilir ve sosyal olanaklara sahip olması nüfus artışı ile karşılaşmasına da net bir şekilde neden olmaktadır. Özellikle büyük şehirler büyüyen nüfus yapısı ile birlikte yerleşim alanlarının daralmaya başladığı, trafik ve yaşam koşullarının zorlaştığı kentler olarak kabul edilmektedir. Bu tarz şehirlerde de yerleşimin daha sakin bölgelere kayması ile birlikte yakın geçmişte banliyö kavramı ortaya çıkmıştır.
Banliyö Ne Demek?
Büyük şehirlerin dış alanlarında bulunan ve genellikle
yerleşim için kullanılmak ile birlikte kolaylıkla şehir merkezine ulaşım imkanı
sağlayan bölgeler banliyö olarak adlandırılır.
Özellikle büyük şehirler göz önünde tutulduğunda şehir
içerisinde yerleşim alanlarının giderek kullanılamaz ve sıkıntılı bir hale
gelmesi, yerleşimin şehrin dış çevrelerine doğru taşma göstermesine neden
olmaktadır. Yeni yerleşim bölgeleri elde edilirken bu yerleşim bölgelerine
şehir merkezinden çok kolay bir ulaşım sağlanması da insanların daha sakin ve
konforlu bir hayat için bu bölgeleri seçmesini sağlamaktadır. Günümüzde bu
bölgeler eski zamanlardan gelen tabir ile halen banliyö olarak da adlandırılmaktadır.
Temel olarak banliyö bölgeleri büyük şehirlerde şehrin dış
çevresinde bulunan ve çoğu zaman insanların yerleşim için kullandığı konutlar
ihtiva eden yerleşim alanlarıdır. Bir banliyö bölgesi gerek karayolu gerek
demiryolu gibi yöntemler ile şehir içi ulaşımın yani merkeze ulaşımın
kolaylıkla yapılabildiği bir bölgedir. Bu tip şehir çevresindeki yerleşim
bölgeleri yoğun trafikten uzak bir şekilde daha geniş kullanım alanına sahip ve
çoğu zaman müstakil tarzdaki evler ile insanlara huzurlu bir yerleşim yeri elde
etme fırsatı sağlayabilmektedir.
Banliyö olarak ifade edilen şehir çevresinde oluşturulan
daha sakin yerleşim yerlerinin en temel özellikleri ise aşağıdaki şekilde ifade
edilebilir.
- Bu tip bölgelerde
genellikle yapılaşma konutlar üzerinden gerçekleştirilirken, konut
sakinlerinin ihtiyaç duyacağı okul, market, alışveriş merkezi, sağlık
ocağı, park ve sosyal alanlar yapılar içerisine serpiştirilir.
- Banliyö yerleşim
alanlarında çoğu zaman toplu konut projeleri,
siteler ve müstakil yapılar ile karşılaşılabilir.
- Trafik koşullarının çok
daha rahat olduğu bu bölgelerde trafiğin ortaya koyduğu görüntü kirliliği
ve gürültü ile karşılaşılmadan keyifli bir yaşam ortam elde edilir.
- Nüfus, şehir merkezindeki
kalabalık semt ve mahallelere göre gayet düşüktür ve gelir sınıfı
birbirine yakın sakinler için eş değer bir yerleşim alanı sağlar.
- Şehrin ana ulaşım
arterlerine bağlı bir şekilde geliştirilen bu bölgelerde hem özel araçlar
ile hem de metro, tramvay ya da belediye otobüsleri ile kente kolaylıkla
ulaşılabilir.
- Müstakil konutlar ve
siteler geniş sosyal alanlar, yeşil alanlar ve bahçeler gibi imkanlar
sağlar.
Banliyö Neler Sağlar?
Banliyöler kent halkının daha konforlu, sakin, ekonomik ve
huzurlu bir yaşam elde edebilmesini sağlar.
Şehir merkezlerindeki kalabalık ve stresli yaşamdan
uzaklaşmak isteyen ve yeterli ekonomik bütçeye sahip olan kişiler kent
merkezindeki konutlara göre banliyölerde çok daha avantajlı konutlar elde
edebilmektedir. Bu tip bölgelerde inşa edilen konutlar apartman dairesi olarak
inşa edilmiş olsa dahi daireler daha geniş, etrafları açık, hava alma
ihtimalleri daha yüksek, bahçeli ve hatta site içerisinde çok konforlu
olabilmektedir. Genellikle de bu tip alanlarda inşa edilen konutlar daha büyük
ve müstakil yapılar ile kendilerine ait bahçesi, otoparkı ve deposu gibi
ayrıntılar bulundurabilmektedir.
Banliyö yaşamı denildiğinde özellikle çok uzun yıllardır
Türkiye'de herkesin aklına televizyon filmlerinde Avrupa ülkeleri ve ABD'de
görülen evler gelmektedir. Bu tip bölgelerde yaşayan insanların kendi içlerinde
bir mahalle kültürü oluşturması ve ekonomik bir çevrede şehir merkezine göre
daha uygun fiyatlı yaşam fırsatı elde etmesi cezbedici bir yapı
oluşturmaktadır. Özellikle çocuklu aileler için avantajlı bir yerleşim bölgesi
olarak görülürken; geniş oyun alanları, spor alanları ve sosyal alanlar hem çocuklar
hem yetişkinler için avantaj sağlamaktadır.
Şehirden uzak bu tip yerleşim yerleri özellikle yakın geçmişte Avrupa ülkelerinde ve sonrasında ABD'de sanayinin gelişmesi ile artış göstermeye başlamıştır. Sanayi ortamında çalışan ve gelir seviyesini belirli bir noktaya ulaştıran kişiler daha sakin ve trafikten uzak bir yerleşim yeri elde edebilmek için bu bölgelerde konut sahibi olmayı veya kiracı olarak yerleşmeyi tercih etmeye başlamıştır. Daha eski dönemlerde de özellikle Fransa'da öncelikle ekonomik düzeyi düşük insanlar için şehir dışında yerleşim yerleri oluşturulurken, sonrasında ise bu bölgelerde daha lüks kontlar ile dahi karşılaştırmaya başlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Banliyö hayatı ne
demek?
Şehrin dışında ve genellikle müstakil evlerde konforlu bir
yerleşim şeklini ifade etmektedir.
Amerika'da banliyö
nedir?
ABD'de bu tip yerleşim alanları özellikle üst ve orta sınıf insanlar için konforlu müstakil evler ile oluşturulan yaşam alanlarıdır.
