Balkon, özellikle apartman dairelerinde evin dış cepheye açılan ve nefes alınabilmesi için kullanılan en önemli işlevsel alanıdır. Genellikle yapıdan taşma yani bir çıkıntı şeklinde inşa edilen bu alan çiçek yetiştirmek, çamaşır kurutmak, dinlenmek, uyumak, yemek yeme veya misafir ağırlama gibi birçok işlem için değişen boyut ve tasarımlar ile kullanılabilir. Her mimariye uygun bir şekilde de farklı balkon tasarımları bulunduğu gibi örneğin Fransız balkon en özel ve dekoratif seçeneklerden birisidir.
Fransız Balkon Nedir?
Fransız balkon olarak adlandırılan kavram evin pencere
kenarlarından dış bölgeye doğru açılan ve aslında bir balkon olmaktan çok
dekoratif bir fonksiyonu bulunan mimari öğelerden birisidir.
Bilindiği üzere balkon en azından 1 metreye 1 metre boyutu dahi olsa bir insanın oturup dinlenebileceği ya da değişen fonksiyonlar ile kullanabileceği küçük bir açık alandır. Oysaki Fransız balkon yine evin dışına açılsa da bir insanın oturabilmesi veya rahatlıkla çamaşır asabilmesi için dahi yeterli boyuta sahip olmayıp en temel noktada dekoratif bir balkon tasarımıdır. 19. yüzyılda Fransız mimarisinde kullanılmaya başlandığı için günümüzde dahi Türkiye'de mimaride hala aynı isim ile kullanımı tercih edilirken, özellikle yeni ve çağdaş yapılarda da sıklıkla görülmeye başlanmıştır.
Fransız Balkon Özellikleri
Standart bir balkona göre bu tip küçük balkonlar genellikle
evlerde pencere önünde bir nevi bariyer şeklinde inşa edilir. Pencereden tamamı
ile evin dışına açılan ve geniş bir şekilde kullanılabilecek bir balkon yerine
eve ışık ve hava alınabilmesi için bir açıklık oluşturur. Çoğu zaman bu açıklık
içerisinde ev sahipleri birkaç saksı çiçek yetiştirme veya küçük birkaç
çamaşırı kurutma gibi imkân elde edebilir. Çünkü ifade edildiği şekilde
standart bir balkon genişliğine göre bazen 40-50 cm derinliğinde ve 1 m
genişliğinde bir balkondan bahsedilebilir.
İnsanlar evlerinde her ne kadar balkon sayesinde hava alarak
bir masa sandalye koyup dinlenmeyi, sabahları kahvaltı etmeyi, yaz akşamlarında
balkonda uyumayı istese de özellikle büyüyen şehirlerde yapıların buna müsaade
etmeyecek şekilde inşa edilmesi faktörü yer almaktadır. Örneğin; bitişik nizam
ya da blok nizam inşa edilen yapılarda bazen dar sokaklar nedeni ile balkon
kullanılmaması yerine Fransız tip küçük bir balkon yönteminden yararlanıldığı
da görülebilmektedir.
Çoğu zaman bir ferforje veya krom nikel tasarımlı bir korkuluk ile desteklenen bu balkon tipinde küçük ölçüler ile birlikte değişen modeller oluşturmak da mümkün olmaktadır. Bazen tek bir insanın sadece ayakta durabileceği kadar bir genişliğe de sahip olabilen bu balkonlar, Fransız mimarisinde yüzlerce yıldır görüldüğü gibi bugün İstanbul'da da eski veya yeni birçok yapıda mekana estetik kazandırmak, aydınlık bir his oluşturmak ve yapıyı daha iyi dekore etmek için yer almaktadır.
Fransız Balkon Modelleri
Günümüzde mimaride Türkiye'de de görülebilecek şekilde
özellikle İstanbul
gibi büyük kentlerde farklı modeller ile bu balkon sisteminden yararlanıldığı
rahatlıkla görülebilir. Bilinen en önemli Fransız balkon tasarımları arasında
da aşağıdaki tiplerden bahsetmek mümkündür.
- Klasik modeller çok eski
bir şekilde Fransız mimarisinde yer alan ve halen klasik mimaride
kullanılan çoğu zaman dikdörtgen ve bazen de oval şekilde tasarlanmış
balkonlardır. En karakteristik özelliklerinden birisi ferforje demir
korkuluklar ile bezenmiş olmaları ve dıştan yapıya bir zarafet
kazandırmalarıdır.
- Bahçe tarzı balkonlar ise
küçük bir çiçek yetiştirme alanı sağlarken, evin dıştan renkli ve doğal
bir görüntü ile daha temiz bir havaya ulaşması için tasarlanırlar.
- Cam panel kullanılan
balkonlarda ise minimalist bir görüntü için özellikle yüksek katlı
yapılarda eve ferahlık kazandıracak çok küçük bir açık alan oluşturulması
hedeflenmektedir.
- Son olarak katlanabilir
tarzda tasarlanan Fransız balkon sistemlerinde ise özellikle iç mekanı
daha geniş bir hale getirmek için bir avantaj ortaya koyulurken, açılan
durumda balkon evin içine daha geniş bir his sunarken, istenildiği zaman
da katlanır camlar gibi ayrıntılar ile kullanımdan geçici süreli
kaldırılabilmektedir.
Bu tip balkon tasarımının sağladığı en önemli avantaj elbette ki dış mekânda estetik bir görüntüyü oluşturmaktadır. Özellikle mimari açıdan şehirlerde dış görüntüyü zarif bir hale getirerek fonksiyonel bir yapı görüntüsü oluşturmak için bu balkonlar kullanılmaktadır. Hiç balkon yer almaması ve sadece camlar ile bir evin dış tasarımının yapılması eksik bir görüntü ortaya çıkarabilir. Ancak özellikle çiçekler ile süslenebilecek şekilde tasarlanmış küçük bir balkon sayesinde ev sahibinin de manzara keyfi yaşayabilmesi veya şehir hayatına daha rahat bir bakış atabilmesi için Fransız balkon kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fransız balkon neden kullanılır?
Evlerde balkon oluşturacak yeterli alan olmasa da yine de
eve ferah ve temiz bir açıklık kazandırıp daha fazla ışık alabilmesi için
tercih edilir.
Fransız balkon ölçüleri nelerdir?
Genellikle asgari 50 cm bir çıkıntı ile ve çoğu zaman 1-1,5
m genişlik aralığında inşa edilen balkon tipleridir.
