Kâğıt üzerinde gerçekleştirilmiş ve belirli ölçülere bağlı olmayan bir çizim anlamına gelen kroki, hayatta birçok farklı alanda karşılaşılabilecek bir kavramdır. Bazen bir çalışmanın planı yapılırken bazen bir inşaat projesi hazırlanırken ve bazen de bir bölgede yapılacak düzenlemenin planı hazırlanırken kroki sisteminden faydalanılır. Belirli özelliklere ve çeşitlere bağlı olarak hazırlanan özellikle de inşaat alanında çok büyük gereklilik oluşturan çalışmaların da başında gelir.
Kroki Nedir?
Kroki, bir bölge, alan veya arsanın ölçek gerekmeden
kabataslak bir şekilde çizilmesi işlemidir.
Kroki örnek olarak bir dönümlük bir arazi üzerinde bir
inşaat yapılacak ise bu arazide bir ölçek bulunmadan kabataslak bir çizim ile
nasıl bir yapı projesi oluşturulabileceğini gösterir. Çünkü çok fazla detay
içermeyen ve özellikle önemli ayrıntıları kullanmayan bu çizimde sadece ana
çerçevesi ile arsa veya
bölgenin tanımlanması sağlanır. Detay içermeyen ve genel bilgiler ile ön fikir
oluşturan kroki, haritaya göre gerekecek bilgileri içermemesi ile basit bir
yapıya sahiptir.
Kroki günlük hayatta birçok değişen noktada kullanılabildiği
gibi örneğin bir konumu tarif ederken kağıt üzerinde belirli sokakları ve
önemli konumları işaret ederek küçük bir tanım haritası oluşturmak için
kullanılabilir. Genellikle adres tarifi ve bazen de bir bina inşaatı öncesinde
kullanılacak arsa üzerinde çevrenin özelliklerini gösterebilmek açısından göz
kararı ile nasıl bir çevre bulunduğunu ifade edebilmek için kabataslak bir
çizim yapılarak bir kroki elde edilir.
Röperli Kroki Nedir?
Belirli bir konumun röper yani referans noktaları göz önünde bulundurularak detaylı bir şekilde hazırlanmış krokisi röperli kroki olarak adlandırılır. Çoğu zaman ölçüm sağlayabilmek ve konum belirlemek için kullanılırken, belirli bir bölgenin önemli noktaları ve sınırları net şekilde bu tip krokilerde ifade edilir.
Krokinin Özellikleri Nelerdir?
Kesin olarak belirgin özellikleri bulunan krokide bir bölgenin
daha rahat bulunabilmesi ve görsel anlamda kavranabilmesi için ölçüler
kullanılmasa da özen gösterilen bir yapı yer alır.
Kroki değişen çeşitlere ayrılan bir yapı ile kullanılır ve
çiziminde bazı ayrıntılara da dikkat edilir. Çünkü kroki hazırlanırken temel
amaç bir bölgenin veya bir yapının kolay anlaşılabilecek şekilde görsel hale
getirilmesidir. Genel bir yapı hakkında bilgi elde edilirken özellikle
düzenleme, tasarım ya da yönlendirme açısından kroki fikir oluşturan bir
çalışmadır. Örneğin; bazı noktalarda basit bir çizim sadece belirli ölçüler ile
de yapılarak ölçü krokisi elde edilebilir. Bu tarz krokilerde alanın belirli
ölçüleri göz önünde tutularak özellikle inşaat projeleri için ölçü krokisi
sisteminden yararlanılır.
Genel çerçevede ise kroki için aşağıdaki temel özelliklerden
bahsedilebilir.
- Kroki çizimleri mutlaka
kuşbakışı gerçekleştirilir.
- Hazırlık veya çizim
aşamasında bir planlama ihtiyacı bulunmaz.
- Haritalar ölçüler ile
hazırlanırken kroki ölçü ihtiyacı ortaya koymaz.
- Bir alan ya da örneğin bir
sokağın uzunluğu göz kararı tespit edilirken, uzatılması veya kısaltılması
yine göz kararı yapılır.
- Krokide anlaşılabilir bir
görsellik için şekiller, çizgiler ve semboller kullanılır.
- Krokideki her sembol alt
planda notlar kısmında da açıklama içerisinde tanımlanır ve krokiyi
inceleyen kişi bu sayede sembollerin anlamını öğrenebilir.
- Yönler oklar ile ifade
edilir ve Kuzey-Güney tarafını belirtecek şekilde kağıdın bir köşesinde bu
oklar açıklanır.
- Bir arsanın krokisi hazırlanırken etrafındaki yol ve caddeler ya da önemli yapılar krokiye işlenirken, isimleri de yazılarak kullanılır.
Krokilerde Sembollere Yer Verilmesinin Nedeni Nedir?
Bir kroki içerisinde semboller ölçü bulunmayan ve küçük bir
görselliğe sahip olan kroki içerisinde ayrıntıların ne ifade ettiğini anlatmayı
sağlar.
Kroki hazırlanırken örnek olarak apartmanları, sokakları ya
da bir mahallenin krokisi hazırlanırken mahalledeki dükkân, camii, yol ve
apartmanları ifade eden şekilde semboller kullanılır. Semboller, kuşbakışı
görüntüler ile hazırlanan bir krokide çok fazla ayrıntı bulunmadığı için plan
içerisinde bulunan ayrıntıların da anlaşılabilir hale gelmesini sağlar.
Örneğin; bir çalışmada genellikle evler kare şeklinde, yol ve sokaklar ise
çizgiler ile ifade edilirken; ağaç ve parklar gibi bölgeler bir çubuk
üzerindeki yuvarlak gibi semboller ile ifade edilebilir.
Semboller hazırlanan krokinin kullanım noktasına, kim tarafından talep edildiğine veya hazırlanma amacına göre bazen özgürce bazen de belirli kurallara göre kullanılabilecek bir yapıya sahiptir. Örnek olarak bir inşaat projesi için resmi makamlar ya da çalıştığınız kurum tarafından sizden bir kroki çalışması talep edilirse, talep eden kurumun kurallarına uygun bir şekilde bu sembolleri kullanmanız gerekir. Ancak örnek olarak bağımsız bir şekilde arkadaşlarınız veya görüşeceğiniz kişiler ile paylaşacağınız bir çalışmada kendinize bağlı semboller kullanabilir ve yine alt kısımdaki notlarda kullandığınız sembollerin açıklamalarını da belirterek anlaşılabilir bir sonuç elde edilmesini de sağlayabilirsiniz.
Bir Çizimin Kroki Özelliği Taşıması İçin Gereken Özellikler Nelerdir?
Bir çizimin kroki olduğunun anlaşılabilmesi için kuşbakışı
çizilmiş olması, ölçü içermemesi ve kabataslak bir yapıya sahip olması en temel
yeterlilikler arasında yer alır.
Daha önce ifade edildiği şekilde kroki herhangi bir ölçü
ihtiyacı kullanmadan genellikle bir bölgeyi tarif edebilmek ya da bir bölgedeki
yapıyı ya da yapılaşmayı tarif edebilmek için hazırlanır. Genellikle bir kağıt
zemin düzlem olarak kullanılırken, bu düzlemde ölçüsüz çizimler yapılır ve göz
kararı yollar, caddeler, yapılar ve alanların ölçüleri hesaplanarak çizimi
sağlanır. Yönlerin oklar ile belirtilmesi, yapıların semboller ile ifade
edilmesi ya da bölgedeki bir ağaçtan bir otobüs durağına kadar ayrıntıların
semboller ile anlaşılır hale getirilmesi krokinin gerçekten bir kroki olduğunu
ifade eden ayrıcalıklardır.
Krokiyi anlaşılabilir kılan en önemli özelliklerden birisi de yine çiziminde gösterilen özene bağlı olarak basit, anlaşılabilir ve geçici bir yapı ortaya koymasıdır. Çünkü krokide bulunan yapılar bir süre sonrasında ortadan kalkabilir, sokakların seyri değişebilir veya anlatılan konum artık ihtiyaç oluşturmayabilir. Bu neden ile genel geçer bir şekilde hazırlanmış olan bu tip çalışmalar herhangi bir ölçü içermeden, semboller ve çizgiler ile el yordamı ile hazırlanmıştır ve kuşbakışı bir yapıya sahip olması net şekilde kroki olduğunun da anlaşılmasını sağlar.
Harita ile Kroki Arasındaki Fark Nedir?
Bir bölgenin haritası ile krokisi birbirine benzetilse de
hem nasıl kullanılacağı hem de neler içerdiği aralarındaki temel farklılığı
ortaya koyar. Yani kroki günlük yaşamda basit bir şekilde kullanılırken, harita
net bir şekilde konum bulma ve çözüm oluşturma için kullanılır.
Kroki ile harita arasındaki temel farklılıklar belirli
maddeler ile aşağıdaki liste içerisinde de ifade edilebilir.
- Kroki, günlük yaşam için
basit bir şekilde hazırlanmış ve çok net anlaşılabilir bir yapıya
sahiptir. Harita ise daha bilimsel ölçüler ile ve coğrafi ayrıntılar ile
hazırlanırken profesyonel amaçlı kullanılabilir.
- Kroki bilinen bir konumun
daha rahat anlaşılmasını ve harita ise coğrafi doğruluk ile net noktanın
bulunmasını sağlar.
- En öncelikli farklardan
birisi ise krokide ölçek bulunmaması ve haritanın mutlaka belirli bir
ölçek ile hazırlanmış olmasıdır.
- Detaylar açısından
bakıldığında ise harita dağlardan nehirlere ve ağaçlık alanlardan kent
alanlarına kadar birçok detayı kullanırken, kroki sadece gerekli detayları
semboller ile ifade etmeyi amaçlar.
- Harita eğitimden şehir
planlamasına ve yapılaşmadan bilime kadar birçok alanda ihtiyaç
oluştururken, kroki kısa süreli kullanım için bir bölgeyi tarif etmek
mantığı ile kullanılır.
- Teknik olarak kroki bir kağıt üzerinde el ile hazırlanırken, haritalar ise çok daha detaylı bir şekilde bilgisayarlar üzerinde ve bilimsel çalışmalar sayesinde elde edilen ölçüler ile hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kroki nasıl çizilir?
Bir yere yukarıdan bir bakış sayesinde ölçeksiz ve kuşbakışı
olarak kağıt üzerinde çizim yapılabilir.
Basit kroki nedir?
Herhangi bir noktanın kuşbakışı şekilde hiçbir ölçek
kullanılmadan basit bir yapı ile çizilerek tarif edilmesi için kullanılan kroki
türüdür.
Krokide neler bulunmaz?
Krokilerde yollar, yapılar, ağaçlar, parklar, sokaklar gibi
ayrıntılar bulunurken herhangi bir ölçek bulunmaz.
