Bazı gayrimenkuller tapu dairesi kayıtlarında tek bir kişi
adına görünse de aslında bu tapu kaydı üzerinde birden fazla kişinin hak
sahipliği ve hisseleri bulunabilir. Genellikle miras kalan gayrimenkul mallarda
tek bir tapu kaydı bulunsa da miras bırakan kişi bu tapu kaydına sahiptir.
Miras bırakan kişi de genellikle müteveffa olduğu için geriye kalan mirasçılar
hisse sahibi olmalıdır. Bu durumda tek
tapu tarla nasıl bölünür sorusu merak edilen bir sorudur.
Hisseli tapu oluşturabilmek için tek tapu yani müstakil
tapuya sahip olan bir tarlanın birden fazla hisse ile birlikte tapuya yeniden kaydedilmesi
gerekir. Bu işlem hisseli ifraz anlamına gelirken, ayırma işlemidir ve tek bir
parsel kaydı bulunan tarla yeniden düzenlenir. Haritalar bağlamında birden çok
parçaya bölündükten sonra tapu kütüğünde yeniden tescil işlemi
gerçekleştirilir.
Tek Tapu Tarla Nasıl Bölünür?
İfraz işlemi, tapunun bölünmesi ve tek bir kişinin adına tapu edilmesi yerine örnek olarak 4 kişi yerine tapu kaydının tekrar oluşturulmasıdır. Çünkü tapuda birden fazla kişiye ait olan bir taşınmaz mal hisse ile bölündüğünde ayrı ayrı her hisseler için tapu çıkarma imkanı da bulunmaktadır. Bu tip bir işlem yapıldığında örnek olarak 5 dönümlük bir tarla babadan miras kalmış ise ve bu tarlanın 3 adet hissedarı bulunuyorsa, hissedarların her birinin kendine ait hissesi bulunduğunu gösteren bir tapu kaydı oluşturulur ve her hissedar kendine ait bir tapu senedine sahip olur.
Tek Tapu Tarlayı Bölmeden Önce Kontrol Edilmesi Gerekenler
|
Kontrol Edilecek Konu |
Açıklama |
|
Hissedarların
anlaşması |
Tarla birden fazla
kişi arasında bölünecekse hissedarların pay oranları ve paylaşım şekli
önceden netleştirilmelidir. |
|
İfraz uygunluğu |
Tek parsel
halindeki tarlanın harita ve kadastro açısından birden fazla parçaya
ayrılmaya uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir. |
|
Tarım arazisi
niteliği |
Tarla tarım arazisi
ise bölünemez büyüklük şartları dikkate alınmalı, mevzuata aykırı parsel
oluşturulmamalıdır. |
|
Yola cephe durumu |
Parselasyon
yapılacak tarlanın yola cephesi bulunmalıdır; yola cephesi olmayan
taşınmazlarda bölme işlemi sorun yaratabilir. |
|
Şerh, rehin ve
irtifak durumu |
Tapu kaydında şerh,
rehin veya irtifak gibi kısıtlamalar varsa ifraz işleminden önce bu
durumların değerlendirilmesi gerekir. |
|
Riskli alan kontrolü |
Taşkın,
heyelan, afet riski veya benzeri tehlikeli bölgelerde bulunan tarlalarda
ifraz işlemi mümkün olmayabilir. |
|
Resmi kurum kararı |
Tarla belediye veya
mücavir alan sınırındaysa Belediye Encümeni kararı, bu sınırlar dışında ise
İl İdare Kurulu kararı gerekebilir. |
|
Teknik dosya ve kroki |
Serbest
mühendisler tarafından hazırlanan kroki, beyanname, kontrol raporu ve
kadastro onaylı teknik dosyalar tamamlanmalıdır. |
|
Kimlik ve temsil
belgeleri |
Maliklerin kimlik
belgeleri; işlem vekil, vasi veya temsilci aracılığıyla yapılacaksa yetki
belgeleri hazırlanmalıdır. |
|
Harç ve işlem ücretleri |
Tapu harcı,
döner sermaye ücreti ve ifraz işlemine ilişkin masraflar ödenmeden süreç
tamamlanamaz. |
İfraz Nedir?
Tapu işlemlerinde birden fazla kişiye ait olan taşınmaz
malların hisseli bir şekilde bölünerek ayrı tapular çıkarılması işlemi ifraz
olarak adlandırılır. Bu anlamda tek tapu tarla nasıl bölünür sorusunun cevabını
vermek açısından da hisseli ifraz uygulanması gerektiği ifade edilebilir. İfraz
işlemi ile birlikte tek bir parselden oluşan ve tapuda bu şekilde kayıt edilmiş
bir taşınmaz haritalar bağlamında birden fazla parçaya ayrılır ve bu ayrılan
parçalar hatta her ayrılan parçanın tapu sahibi ile birlikte tapu kayıtlarına
yeniden işlenir ve her tapu kaydı için ayrı tapu senetleri düzenlenir.
Hisseli İfraz Nasıl Yapılır?
Hisseli ifraz işlemi ise taşınmaz üzerinde hak sahibi olan
hissedarların isimlerinin teker teker ve hangi oranda hisse sahibi olduklarını
belirten bir belge niteliğindedir. Çünkü hisseli tapu oluştururken, hisse
sahiplerinin her biri tarlanın belirli bir kısmına sahiptir. Örnek olarak 10
dönümlük bir tarlada 3 kardeş paylaşım gerçekleştirirken, net bir paylaşım
yapılabilmesi için herkesin sahip olduğu oran belirlenir.
Tarla üzerinde paylaşım yapılırken kardeşlerden birisi %20,
diğeri %30 ve birisi de %50 gibi bir pay alabilir. Bu durumda 10 dönüm tarlada
bir kardeş 2 dönüm, diğer kardeş 3 dönüm ve bir diğer kardeş de 5 dönüm hisse
sahibi olacaktır. Tarla harita kadastro ölçeklemeleri bağlamında belirli bir
hisse oranına bölünerek, bu paylar oluşturulur ve hisseli ifraz işlemi ile
birlikte herkesin adına işlenen hisse sahiplikleri ile yeni tapu senetleri
oluşturulur.
Resmi olarak hisseli tapu senetleri üzerinde hisse sahibinin
tarla üzerinde hangi kısma sahip olduğu ve hangi kullanım haklarına sahip
olduğu belirtilmez. Bir tarlada hissedar olduğunuzda taşınmaz üzerinde
yaşayabileceğiniz tüm anlaşmazlıkları çözebilmek adına tek parsel olarak
kayıtlara geçirmiş tapuyu farklı parseller ile bölme işlemini tercih
edebilirsiniz. Fakat bu parselasyon yapılacak taşınmaz tarım arazisi olduğunda
değişen kurallar ile işlem yapılır.
Parselasyon yapılacak tarla öncelikle Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğü tarafından konu açısından yayınlanmış genelgede de belirtildiği
şekilde bölünemez büyüklükte bir arazi olmamalıdır. Örnek olarak ekim yapılan
bir tarım arazisinde 0,5 hektarın daha altında bir parsel oluşturmak mümkün
değildir. Bu minvalde hisse sahipleri öncelikle kendi aralarında satış hakkına
sahip olduğundan dolayı bölünemez büyüklükteki tarım arazilerini bir hisse
sahibine satma yolu ile çözüm elde edebilirler. Tüm hissedarlar anlaştığında da
arazi toplu olarak üçüncü bir kişiye de devredilebilir.
Tek Tapu Bölme Nasıl Yapılır?
Tek
tapu arsa veya tarla ifraz edilirken belirli şartlar yerine getirilir ve
Tapu ve Kadastro Müdürlüğü tarafından talep edilen belgeler hazırlanır. İfraz
işlemi sağlayabilmek için öncelikle işlem gerçekleştirilecek tarla üzerinde bir
irtifak, rehin veya şerh gibi koşullar bulunmamalıdır. İrtifak sınırlı kullanım
hakkı anlamına gelirken, şerh ise belirli bir açıklama bağlamında yerine
getirilmesi gereken koşulları ifade eder. Bu gibi koşullar, işlem yapılacak
tarlanın öncelikle bu koşullardan kurtulmasını gerektirir.
Tarla taşkın, afet veya heyelan gibi tehlikeli bölgelerde
bulunuyorsa, yine ifraz işlemi gerçekleştirmek mümkün değildir. Ayrıca
parselasyon yapılırken de yola cephesi bulunmayan tarlalarda parselasyon
uygulanamaz. Sayılan bu şartlar ile ilgili bir sorun bulunmuyorsa, hisseli
ifraz işlemi gerçekleştirmek açısından hazırlanacak belgeler ile birlikte Tapu
ve Kadastro Müdürlüğüne başvuru yapılabilir.
Tek tapu tarla nasıl bölünür sorusu konusunda tapu müdürlüğü
tarafından talep edilen belgeler aşağıdaki şekildedir;
- Tarla belediye veya komşu alan sınırları içinde bulunuyorsa,
Belediye Encümeni üzerinden alınmış bir karar talep edilir. Bahsedilen sınırlar
içinde olmadığında da İl İdare Kurulu kararı alınır.
- Vasi veya temsilci tarafından ifraz gerçekleştirilecekse,
vasi kararı, yetki belgesi veya vekaletname ve ek olarak da vekalet veren
kişinin kimlik ya da pasaportu talep edilir.
- Başvuran kişi 1 adet 6x4 boyutunda vesikalık fotoğraf ibraz
edeceği gibi vekalet ile başvuruyorsa da vekalet üzerindeki fotoğraf yeterli
olur.
- Serbest mühendisler tarafından düzenlenen ifraz işlemi için uygunluk oluşturan ve Kadastro Müdürlüğü tarafından kontrol edilerek onay verilmiş üst yazı ile bağlanmış 3 takım dosya dahilinde kroki içeren bir beyanname ve bunun ile birlikte kontrol raporu ile eki talep edilir.
- Tarlanın sahibi olduğunuzu ispat edecek pasaport veya nüfus cüzdanı istenir.
Belgeler hazırlanıp teslim edildikten sonra ifraz işlem ücreti talep edilir. İfraz işlem ücreti açısından talep edilen tapu harcı ve döner sermaye ücreti ödendikten sonra belediyenin belirlediği emlak değeri altında olmayacak şekilde bir beyan gerçekleştirilerek satış bedeli oluşturulur. Ardından tapu dairesinde işlemler gerçekleştirilirken bu konuda danışmanlık avantajından yararlanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Tek tapu tarla 2 kişi üzerine olur mu?
Evet, tek tapunun iki kişi üzerine olması mümkündür. Tapuda
her hissedarın payı belirlenir ve böylece tarla, hisseli taşınmaz hale gelir.
Tek tapu nasıl bölünür?
Tek tapu; hisseli taşınmaz haline getirilerek bölünebilir. Bunun için tapu müdürlüğüne başvurulması ve ifraz ya da tevhid işlemi yapılması gerekir. Parselasyon planına göre yeni bağımsız tapular oluşturulur. İşlem tamamlandığında her hissedar kendi payına düşen tapuyu alır.
Hazırlayan: Premar Akademi Eğitim Ekibi
Son Güncelleme: 3 Haziran 2026
Editöryal Not: Bu içerik, gayrimenkul sektöründeki güncel mesleki
ihtiyaçlar, saha deneyimi, etik danışmanlık ilkeleri ve resmi süreçlere dair
farkındalık başlıkları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Resmî belge, yetki ve
mesleki yeterlilik süreçleri için güncel kurum duyurularının takip edilmesi
önerilir.