Dükkan, işletme, konut veya yazlık gibi bir gayrimenkulün var olan tüm özellikleri ile başka bir kullanıcıya belirli bir süre ile sağlanması kiralama olarak bilinir. Bu işlem tüm ayrıntıları ile daha önceki kullanıcının elde ettiği fırsatları yeni kullanıcıya sağlayacak şekilde yapıldığında da yapılan işlemde devren kiralık gibi bir mantık ortaya çıkmaktadır.
Devren Kiralık Ne Demek?
Devren kiralık kavramı, gayrimenkul piyasasında çok fazla
bilinen ve kullanılan bir kavram olmak ile birlikte özellikle işletmelerde çok
sık karşılaşılan bir kiralama yöntemidir. Örnek olarak mevcutta işleyen halde
bir restoranın içerisindeki tüm masalar, eşyalar ve hazır müşterisi ile
birlikte başka bir kişiye devredilmesi işlemidir. Genellikle işletme sahipleri
mücbir sebepler dolayısıyla veya sadece kazanç elde edip hayatında bazı
değişiklikler gerçekleştirmek için hazır durumdaki işletmesini bu yönde başka
birine kiralamayı tercih edebilir.
Bir işletme veya konutun devren kiralık olarak başka bir kullanıcıya aynı özellikler ve tüm ayrıntılar ile devredilmesi değişen durumlarda oluşabilir. Yani örnek olarak mülk sahibi kendi işlettiği dükkanını aynı şekilde bir kiracıya devredebileceği gibi kiracı içerisini dekore ettiği bir dükkânı mülk sahibi ile anlaşmalı olarak yeni bir kiracıya devretmeyi de tercih edebilir. Genellikle işletmelerde karşılaşılan devren kiralama yönteminde eğer mal sahibi rızası bulunuyorsa, örneğin; bir internet kafe, bir süpermarket ya da bir kuaför işletmesi tüm yapısı ile yeni bir kişiye hazır bir işletme sağlayabilir.
Devren Kiralık Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Öncelikli olarak elbette işletmelerin ve nadir olarak
görülse de konutların devren kiralık olarak yeni bir kiracıya sunulması
durumunda hem halihazırdaki kiracı hem de yeni devir alacak kiracının bazı
ayrıntılar üzerinde durması gerekir. Bu ayrıntılar aşağıdaki maddeler ile daha
net bir şekilde anlaşılabilir.
- Öncelikle mevcutta bulunan
kira sözleşmesi gözden geçirilerek ne kadar zamandır kiralama yapıldığı,
kira zammının ne olduğu, hangi koşullar ile devir yapılıp hangi koşullarda
fesih sağlanabileceği gözden geçirilmelidir.
- Mal sahibinin mutlaka
devren kiralama için rızası olup olmadığı öğrenilmelidir.
- Mülk sahibi onayı ile
birlikte halihazırdaki kiracı iş yerini devrederken özellikle yeni veya
hali hazırda kullanılan sözleşmeye ek bir şekilde yazılı onay talep
edilmelidir.
- İşletme çok popüler bir
noktada ve işleyen bir yapıya sahip olsa da devredilen işletmenin ticari
sicili ve kayıtları da devir alınacağı için borç durumu, vergi durumları,
daha önceki hukuki durumları gibi her ayrıntı incelenmelidir.
- Fiziki açıdan devralma
işletmenin ihtiyaçlarının tamam olup olmadığı, demirbaşlar, ekipmanlar ve
çalışan personeller gözden geçirilmelidir.
- Devren kiralık
işletmelerde özellikle müşteri potansiyeli ve sadakati göz önünde
tutularak gerçekten iyi bir performansı bulunan işletme seçimi
yapılmalıdır.
- Devredilen işletme doğru
konumda iyi hizmet verebilecek ve müşterinin kolay ulaşabileceği bir
adrese sahip olmalıdır.
- Devir işlemleri noter
huzurunda açık imza ile yapılmalı ve gerekirse yeniden mülk sahibi ile
kontrat imzalanmalıdır.
- Devir için istenilen bedeller iyi araştırılmalı ve doğru karar verilmelidir.
Devren Kiralama Avantaj ve Dezavantajları
Devren kiralama belirli noktalarda avantajlı belirli
noktalarda da özellikle dikkat edilmediğinde dezavantajlı bir sonuç ortaya
koyabilir. Öncelikle elbette ki avantajları üzerinde durmak gerekirse eğer
hazır müşteri potansiyeline sahip, doğru donatılmış, işleyen ve karda bir
işletme devir alınırsa çok hızlı bir şekilde sektörde karlı bir ilerleyiş ile
var olma şansı elde edilir. Özellikle iyi konumda ve belirli bir kalite çizgisi
elde etmiş işletmeler müşteri sadakatini yeni işletmeci ile de küçük kampanyalar
ve tanışma süreci ile sürdürülebilir bir hale getirebilir.
Normal kiralamaya göre üçüncü bir şahıs olan eski kiracı
tarafından işletmenin devri yapılarak mülk sahibinden onay alınması ile
gerçekleştirilen bu süreçte tüm ayrıntıları ile birlikte işletme devredilir. Bu
süreçte karşılaşılabilecek en büyük dezavantajlardan birisi iyi bir araştırma
yapılmadığı için kısa vadede hukuki problemler ve doğru çalışmayan bir işletme
ile karşı karşıya kalınabilmesidir. Elbette noter huzurunda iyi bir inceleme ve
danışmanlık ile hizmet alındığında devren kiralık yönteminde çok iyi bir
işletme tercihi ile kısa sürede ideal bir işleyiş yeniden sağlanabilir.
Devren kiralama sürecinde devir alınacak işletmenin
çalışanları, ekipmanları, konumu, müşteri potansiyeli, taşınmazın durumu, mülk
sahibinin koşulları, sözleşme
koşulları, borçlar, işletmenin hukuki durumu gibi her ayrıntı birer artı veya
eksi oluşturabilir. Süreçte artılar eksilerin üstünde olduğunda dezavantajlı
durumlar kısa süre içerisinde tolere edilerek gerek kısa vadede gerek ilerleyen
vadede iyi bir işletmeye sahip olma şansı her zaman yer almaktadır.
Bu tip devren kiralama işlemlerinde doğru gayrimenkul danışmanı seçiminin, süreci kolaylaştıracağını unutmayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Devren kiralık ile devren satılık farkı nedir?
Devren kiralama işleminde işletmeci mülk sahibi onayı ile
işletmeyi tamamen başka birine devrederken, devren satılık işleminde mülk
sahibi tüm yapısı ile işletmeyi yeni bir alıcıya devreder.
Devren kiralama kaç yıl yapılır?
Bir işletmenin devredilmesi sürecinde eski kiracı minimum 2
yıl boyunca işletmeyi devralan yeni kiracı ile müteselsilen sorumluluğunu
sürdürür ve yeni kiracı işletmeyi tamamen kullansa da eski kiracının da
sorumlulukları devam eder.
