Bir gayrimenkulün kiralanmasında aylık veya yıllık olarak belirli bir bedelin ödenmesi kararlaştırılmış olsa da düzenli ödenecek bu bedele karşılık yine de gayrimenkul sahipleri kira teminat senedi talebinde bulunabilmektedir. Bir güvence anlamına gelecek şekilde mülk sahibinin talep edebileceği bu yazılı belge için kira teminat senedi nedir ve nelere bağlı şekilde geçerlilik oluşturur soruları detaylı olarak cevaplanabilir.
Kira Teminat Senedi Nedir?
Kira teminat senedi, bilhassa kira kontratı imzalanması ile birlikte kiracı ile kiraya veren arasında gerçekleştirilen sözleşmenin yükümlülüklerini yerine getirebilmesi ve getirmediği durumda da alacaklı tarafın zararının karşılanması için imza altına alınan ve belirli şartlara bağlı olan yazılı bir belgedir.
Kambiyo senetlerinden farklı bir yapıya sahip olarak kira teminat senedi özellikle kayıtsız şartsız yani genel bir borç ortaya koymamaktadır. Yani belirli bir şartın gerçekleştirilmesi ile birlikte senet karşılığında bir ödeme taahhüdü ortaya çıkar. Şartlar arasında da örnek olarak kiranın bahsedildiği süreçte ödenmemesi veya gayrimenkulde bir zarar oluşması gibi ayrıntılar bulunmaktadır.
Kira Teminat Senedi Neye Yarar?
Teminat senedinin temel amacı, kiraya veren gayrimenkul sahibinin haklarını korumaktır.
Apartman dairesi, müstakil ev, mağaza, daire veya büro gibi gayrimenkullerde kiracının taşınmazı kiralaması sonrasında teminat senedi aşağıda sayılabilecek hallerde gayrimenkul sahibine güvence sağlar.
- Gayrimenkule bir zarar verilmesi
- Taahhüt edilen kira bedelinin zamanında ödenmemesi
- Kira kısmen veya tamamen ödenmeden gayrimenkulün boşaltılması
- Kira sözleşmesinin tamamlandığı dönemde gayrimenkulü teslim ederken ayıplı ya da eksik teslim edilmesi
Kira teminat senedi bu gibi risklere karşı gayrimenkul sahibinin karşılaşabileceği maddi zararları resmi ve kanuni yollardan tazmin edebilmesine yardımcı olur. Bu neden ile senet kontrat ile birlikte düzenlenerek muhafaza edilir.
Kira Teminat Senedi Nasıl Düzenlenir?
Kira teminat senedi düzenlenirken sıradan kambiyo senetlerine göre en önemli farklılık; senet üzerinde “Teminat Senedidir” açıklamasının bulunması ve kontrat ile ilişkili hale getirilmiş olmasıdır.
Bilindiği üzere normal borç senetlerinde herhangi bir koşul bulunmadan senet imzalanabilir. Ancak kira teminat senedinde kiranın ödenmemesi ya da gayrimenkule zarar verilmesi koşulu yer alır. Günümüzde bu koşullar Yargıtay içtihatları sayesinde kabul edilirken, senedin üzerinde tek başına “teminat senedidir” ibaresi bulunması dahi yeterli olmayıp, kira sözleşmesinin bilgilerinin yani tarih ve sayısısın da senet üzerinde mutlaka belirtilmiş olması gereklidir.
Kira Teminat Senedi Mecburi Midir?
Konut veya işyeri kiralama süreçlerinde kira teminat senedi hazırlanması ve kiracıdan bu senedin alınması bir mecburiyet değildir. Ancak özellikle büyük şehirlerde, riskli durumlarda ve gayrimenkul sahibinin teminat aradığı hallerde gayrimenkul sahibi Türk Borçlar Kanunu(TBK) ve Türk Ticaret Kanunu(TTK) imkanlarına göre senet talebinde bulunma hakkına sahiptir.
Kiracı açısından bakıldığında ise bu süreçte mutlak bir şekilde boş senede imza atmaktan kaçınılması, senette kira sözleşmesine atıf, açıklama, “teminat senedidir” ibaresi, senet vadesi ile tarihi ve kullanım özelliği gibi bilgilerin bulunmasına dikkat edilmelidir. Çünkü bu sayede senet kanuni yollardan başvuru yapıldığında geçerlilik oluşturabilir ve sıradan bir borç senedi olmanın dışına çıkar.
Kira Teminat Senedi Nasıl İptal Olur?
Kiralamanın başlangıcı ile birlikte imzalanmış bir kira teminat senedi karşılıklı olarak senedin iptali anlaşması gerçekleştiğinde, kira sözleşmesi bittiğinde veya taşınmaz terk edildiğinde ve tüm borçlar ifa edildiğinde otomatik bir şekilde iptal olur.
Teminat senedinin amacı, kiracı kaynaklı alacak veya zararın tazmin edilmesi olmak ile birlikte eğer kiracı borç bırakmadan ve taşınmaza zarar vermeden koşulları yerine getirerek taşınmazı terk ederse senet iptal, imha veya kiracıya teslim sayesinde geçersizleşir. Zira kira teminat senedi nedir sorusunun cevabı üzere bu senet koşullara bağlı olduğundan dolayı başka türlü bir alacak tahsili veya ciro etmek için kullanılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ev kiralanırken teminat senedi ne sağlar?
Gayrimenkul kiralama sırasında kiracıdan kira teminat senedi almanız, kira güvencesi ya da depozito gibi durumlarda gerekli açıklama ve sözleşmeye ek sayesinde bir güvence sağlar.
Gayrimenkul kiralarken senet imzalamak yasal mıdır?
Gayrimenkul kiralama işlemlerinde gayrimenkul sahiplerinin kira alacağı ya da maddi zararı tazmin etmek için senet talebinde bulunması yasal bir haktır.
Kira teminat senedi nasıl geçersiz hale gelir?
Kiracı borcunu zamanında ödeyerek gayrimenkulü boşaltmış ise gayrimenkulde herhangi bir zarar oluşmamış ve sözleşme sona ermiş ise teminat senedi direkt olarak geçerliliğini yitirir.
Teminat senedi nasıl kullanılır?
Kira teminat senedi borç ve maddi zararların karşılanmaması durumunda gayrimenkul sahibi tarafından hukuki yollara başvurularak kullanılabilir.
