Kiracı, ikamet ettiği evi boşaltırken genellikle ev
sahipleri ile arasında depozito gibi anlaşmazlık yaşadığı konulardan birisi de
evin boyatılması olmaktadır. Özellikle de hızlı kira sirkülasyonu yaşanan
bölgelerde boya konusu depozito iade
süreçlerine de etki ederken, kiracının çıkarken evi boyatıp boyatmaması
konusundaki hukuki ve mantıki boyut ele alınabilir.
Kiracı Evden Çıkarken Evi Boyatmak Zorunda Mı?
Kiracının evden çıkarken evi boyatıp boyatmama mecburiyeti
Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesi çerçevesinde ele alınmış olmak ile
birlikte kilit nokta olarak; kiralanan gayrimenkulün hangi durumda teslim
alınmışsa, teslim edilirken de aynı durumda geri verilmesi noktası ele
alınmaktadır.
Kiracının evden çıkarken evi boyatma ya da boyatmama mecburiyetini doğuran Türk Borçlar Kanunu (TBK) 334. maddesi çerçevesinde kiracının lehine önemli bir istisna yer alırken, farklı bir durumda da kiracı boyatma mecburiyeti ile evden çıkabilmektedir.
Kiracı Hangi Hallerde Evi Boyatmak Zorunda Kalabilir?
Yine TBK 334. maddesi nezdinde kiracının lehine olacak
şekilde boyatma mecburiyetinin ortaya çıkması için kiracının evdeki boyanmış
yüzeyleri hor kullanması yani hasarlı kullanım bulunması durumu yer almalıdır.
Kanunda belirtilen iki durumdan ilkinde olağan kullanım
ilkesi göz önünde tutulurken, sözleşmeye uyumlu bir şekilde kiracı evi
kullandıktan sonra ev içerisinde zamanla boya solabilir veya gölgelenme
olabilir. Doğal bozulmadan dolayı da kiracının evi boyatma mecburiyeti
bulunmamaktadır.
Diğer noktada ise kusurlu kullanımı yani kiracının evi hor
kullanması durumunda duvarda açılan delikler, boyanın aşırı lekelenmesi veya
boyaya bilerek zarar verilmesi gibi durumlarda ev sahibine evi aynı şekilde
teslim etmek için boyama mecburiyeti ortaya çıkabilir.
Kira Kontratında Evin Boyanması Koşulu İşlenebilir Mi?
Kira sözleşmeleri hazırlanırken genellikle ev sahipleri
sözleşme içerisine “kiracı taşınmazı boyalı şekilde teslim etmek
mecburiyetindedir” hükmü ekletebilmektedir. Fakat yargı açısından bakıldığında
bu noktada ele alınabilecek farklı durumlar bulunabilir.
Öncelikle bir kira sözleşmesi içerisinde boyatma mecburiyeti maddesi eklenmiş olsa bile bazen kiracı evi 5 yıl veya 10 yıl gibi bir süre kullanırken, doğal olarak boya ömrünü tamamladığı için dürüstlük kuralı anlamında kiracının evi boyatma mecburiyeti bulunması aykırı bir durumdur. Yine farklı bir durumda kiracı evi boyasız bir şekilde teslim almış ve örneğin 1 yıl gibi kısa bir süre ikamet etmişse, sözleşmede boyatma mecburiyeti maddesi bulunsa dahi yargı bu ibareyi kabul de etmeyebilir.
Ev Sahibi Boya Masrafını Depozitodan Kesebilir Mi?
Eğer kiralama sürecinin sonunda duvarlardaki boya hor
kullanma yani kusurlu kullanım sonucunda bozulmuş ise bu durumda zararın ispatı
ile birlikte ev sahibi boya masrafını kiracıdan giriş zamanında aldığı depozito
içerisinden kesebilir.
Boya masrafının depozitodan mahsup edilerek kesilebilmesi
için aşağıdaki önemli iki noktanın gerçeğe dönüşmesi ve oluşturulması icap
edecektir.
- Öncelikle hor kullanma
durumunun ve bu durum nedeni ile oluşan zararın ispatı gerekir.
- Hor kullanmanın ispat
edilmesi ise ev sahibi tarafından evin teslimi sırasında fotoğraf çekimi
gibi yöntemler ile belirlenmeli ve ilk teslimdeki fotoğraflar ile son
durum karşılaştırılmalıdır.
- Olağan bir yıpranma
bulunurken ispat durumu yer almadığında depozitodan kesinti uygulanması
ise kanunen usulsüz olacaktır.
Ev Sahibi Kiracı Evi Teslim Ederken Ne Yapmalıdır?
Ev sahibi kira sözleşmesi ile birlikte evi teslim ederken evin son durumunu, içerisindeki demirbaşları ve boya durumunu kontrat içerisinde işlemeli ve gerekirse çekilecek fotoğraflar ile teslimat sırasında tüm ayrıntıları belgelemeli ve ispat etmelidir.
Kiracı Evi Teslim Ederken Ne Yapılmalıdır?
Daha önce sözleşme döneminde evin durumu ve boya koşulları
fotoğraflar gibi ayrıntılar ile kontrata işlenerek belgelendiği için kiracının
çıkışı sırasında evde inceleme yapılmalı ve boyada olağan bir hasar ya da kusur
nedenli bir hasar bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Ev sahibi normal kullanım dolayısıyla oluşmuş bir yıpranmadan dolayı kiracıdan boyatma masrafı talep etme hakkına sahip değildir. Özellikle bu noktada kiracının ödenecek depozitosu içerisinden boya masrafını kesilmesi geçerli bir usul olmayacaktır. Yasal çerçevede kiracı evi teslim ederken teslim aldığı gibi geri verme sorumluluğuna sahip olsa da zaman içerisinde solmuş ve yıpranmış duvarların telafisini gerçekleştirmek zorunda değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kiracı evi teslim ederken boyatmak mecburiyetinde midir?
Evi teslim alırken çekilen fotoğraflar ve teslim ederken
yapılan incelemeler karşısında evde olağan bir eskime ve boya ömrünü doldurma
durumu yer alıyorsa, kiracıya bir boyatma mecburiyetinde kalmaz.
Evin boya masrafını kiracı mı ev sahibi mi öder?
Olağan kullanım ile birlikte yıpranan boyanın ev sahibi
tarafından yenilenmesi ve fakat kiracı boyaya hasar vermiş ise de kiracının
evin boyasını yeniletmesi gerekliliği yer alır.
Evden çıkarken boyatmak zorunlu mudur?
Kiracının evde ne kadar süre ikamet ettiğine ve boyanın
hangi durum dolayısıyla yıprandığına bağlı olarak bu durum belirlenebilir.
